EP rc dişli oranları

EP DİŞLİ ORANLARININ HESAPLANMASI

Doğru dişli oranının bulunmasında en temel etken kullanılan motordur. Bu nedenle öncelikle elektrik motorlarıyla ilgili kısa ve temel bilgiler vermem doğru olur.

Sarım sayısı arttıkça;
-Tork artar.(Nm)
-Dakikadaki devir sayısı azalır.(d/dk)
-Pilin kullanım süresi uzar.
-Güç azalır(Watt)

Sarım sayısı azaldıkça;
-Tork azalır.(Nm)
-Dakikadaki devir sayısı artar(d/dk)
-Pilin kullanım süresi kısalır,
-Güç artar.(Watt)

Buradaki güç,dakikadaki devir sayısı ve torkun çarpımı ile doğru orantılıdır. Sarım sayısı azalınca bir miktar torkta azalma olacaktır ancak karşılığında devir sayısındaki artış oranı çok daha yüksek olur ve dolayısı ile güçte artmış olur.Bu yüzden güç,sarım sayısı ile ters orantılıdır.Grafikte yaklaşık değerlerle tork,devir,güç ilişkisi anlatılıyor.

Nedir bu single,double,triple,quad?
Bu ifadeler rotora sarılan telin tek,çift,üç,dört vs kat olduğunu ifade eder.Sarım sayısı ile karıştırılmamalıdır.Örneğin 7 turn single bir motorda tek kat tel 7 tur sarılmıştır,7 turn double bir motorda ise 2 kat tel 7 tur sarılmıştır.
-Peki bu fark arabaya nasıl yansır? Kısaca motorun güç bandını değiştirir.Kat arttıkça tork yüksek devirlere kayar,maksimum devir ve dolayısı ile son hız biraz artar.Ayrıca motorun verimide çok küçük miktarlarda artar.Çok hızlı bir kalkış için ise single en iyisidir.Pistin durumuna göre motor seçimi yaparken dikkat edilmesi gereken bir detaydır.Yada başka bir deyişle motorun gücü çok fazla değişmeden tork ve devir miktarında ince oynamalar yapmaya yarar.Pistin tutunması da dikkate alınmalıdır çünkü kaygan zeminde kalkarken torkun düşük devirde verilmesi kullanımı zorlaştıracaktır.

SON DİŞLİ ORANI

Son dişli oranı(Total Drive Ratio) kısaca tekerleklerin bir tur dönmesi için motorun kaç
tur dönmesi gerektiğini verir ve;

Son dişli oranı=(spur/pinion)*iç oran formülü ile hesaplanır.

Buradaki iç oran,modelin kullanma kitapçığında belirtilir.Eğer belirtilmemiş ise kayışlı arabalarda kayışın bağlı olduğu büyük kasnaktaki diş sayısının küçük kasnaktaki diş sayısına bölünmesiyle bulunabilir.Şaftlı modellerde ise benzer şekilde diferansiyel kutusundaki büyük dişli bölü,küçük dişli şeklinde hesaplanır.İç oran bilindiği taktirde aşağıda vereceğim değerlerden,kullandığınız motorun önerilen son dişli oranını da formülde yerine koyarak kullanmanız gereken spur ve pinionun birbirine oranını bulmuş olursunuz.Ve elinizdeki spur ve pinionlardan buna en yakın eşleşmeyi yaparsınız.

Nedir bu pitch?
Spur ve pinion alırken 64 pitch,48 pitch şeklinde ifadelerle karşılaşırız. Pitch,bir inch uzunluğa düşen diş sayısı demektir.Spur ve pinionun mutlaka birbirine uyumlu olması gerekir.64 pitch(yani dişlinin çevresinin bir inchinde 64 tane diş var) dişliler,48 pitch dişlilere göre daha verimlidirler çünkü dişler küçüldükçe sürtünmeden doğan kayıplar da azalır.Ancak 48 pitch dişlilere göre dayanıklılıkları daha azdır.Çoğu dişlinin üzerinde pitch değeri yazmaz. Dişler çok inceyse 64 P, biraz daha kalınsa 48 P dir. Bir başkasının spur veya pinionunu kullanmadan önce elinizdekilerle karşılaştırın.
Mutlaka spur ve pinionun aynı tür olması gerekir.

-Çeşitli motorlara göre önerilen son dişli oranları

7 turn----9,4
8 turn----9,0
9 turn----8,6
10 turn---8,1
11 turn—7,7
12 turn---7,3
stock------6,5

ÖRNEK: Diyelim ki kullandığınız motor 10 turn,arabanızın iç oranı da 2,7 olsun.

Bu durumda 10 tun için önerilen oran 8,1 olarak verildiğine göre;

8,1=(spur/pinion)*2,7 şeklinde yazarsak,

(spur/pinion)=3 bulurum. Mesela 102 diş spurum var;

102/3=34 yani 34 dişli pinion kullanmam gerekir.

Elinizdeki spur ve pinionlara göre önerilene en yaklaşık değeri bulmaya çalışın.

- Bu değerler standart 63 mm çapındaki EP lastiklerine göre elde edilmiştir. Kullanacağınız lastiklerin çapına göre bir basit bir orantı kurularak düzeltme yapılabilir.

ÖRNEK:Diyelim ki kullandığınız lastikler 65 mm,ve motor 8 turn olsun;
8 turn motor için standart lastiklerle önerilen oran 9 verilmiştir.
Bu durumda orantı şu şekilde kurulur.

63 mm de ------9 ise
65 mm de ------x=? şeklinde yazarak içler dışlar çarpımından 9,286 buluruz.
-----------------------
x=9,3 (yaklaşık değer)

Yani 8 turn motor ve 65 mm lastiklerle önerilen son dişli oranı(Total Drive Ratio) 9,3 olur.Spur ve pinionu hesaplarken bu değeri kullanmamız gerekir.

- Unutmayın ki buraya kadarki hesaplamalar size yaklaşık olarak arabanızı hangi oran civarlarında kullanmanız gerektiğini verir.

Şimdi bu oranlarda neye göre ve ne kadar oynama yapabileceğimizi kısaca anlatmaya çalışayım.

Verdiğim son dişli oranlarında artı eksi 0,2 oynama yapılabilir. Çok fazla keskin viraj var ise oranı yükseltin (Öyle bir pist henüz ülkemizde yok) çünkü ivmelenme becerisi önem kazanır.Ama araç daha düzlüğün başında son hızına ulaşıyor ve düzlükte yavaş kalıyor ise oranı düşürün,unutmayın ki ivmelenmede bir miktar azalma da olacaktır aynı zamanda. Antreman yaparken tam dolu pillerinizle yarış temposunda arabanızı kullanın. Gaza bastığınız anda kronometreyi de başlatmayı unutmayın.Piller 5 dakikayı çıkarmıyorsa oranda yanlışlık olabilir.(pillerin sorunsuz ve kullandığınız motor için yeterli kapasitede olduğunu varsayıyoruz) Oranı fazla azaltmış olabilirsiniz.Bu yüzden önerilen oranlardan artı eksi 0,2 oynama sınırları dahilinde kalmak daha uygundur.Kısacası biraz gözlem ve biraz da denemeyle o pist için en uygun oranı bulabilirsiniz.

-Ancak başlangıç için mutlaka yukarıdaki standart oranlarla başlayın ve memnun kalmazsanız üzerinde küçük oynamalar yaparak ayarlayın.Unutmayın,11 turn bir motordan 7 turn gibi gitmesini bekleyemezsiniz.Beklentileriniz,ekipmanlarınız çerçevesinde olmalıdır.Çok düşük sarımlı motorlar diğerlerine göre daha fazla bakım gerektirirler ancak hızlı gitmenin yolu da onlardan geçer.Önce motorunuzu seçin daha sonra diğer detayları halledin.

-Burada dikkat edilmesi gereken,oranların altına inerken limitleri zorlamamaktır. Mesela motorunuz için önerilen oran 7,5 ve siz 6,0 oran taktınız. Bunun sonucunda motor ivmelenme sırasında çok fazla zorlanır,çok ısınır ve hatta yanabilir. Bu zorlanma süresince çok fazla akım çekeceğinden pillerde daha kısa sürede bitecektir.

-Kısaca ve anlaşılır bir dille nasıl dişli oranı ayarlayacağınızı anlatmaya çalıştım. Motor,piller ve pist parametrelerini harmanlayarak yorumlamak ve uygulamak size kalmış.

alıntıdır...